ReadyPlanet.com
dot dot
bulletคำบูชาหลวงปู่โลกอุดร
bulletวัตถุประสงค์ของการตั้งพระพุทธศาสนา
bulletที่ตั้งของบริษัท สุ จิ ปุ ลิ จำกัด
dot
Newsletter

dot
bulletการอุทิศบุญกุศล โดย หลวงพ่อจรัญ ฐิตธัมโม
bulletอนาคตประเทศไทย โดย หลวงปู่ฤาษีลิงดำ
bulletการคิดแบบโยนิโสมนสิการ
bulletปฏิจจสมุปบาท หรือ อิทัปปัจจยตา
bullet๕ ผู้ต้องธรณีสูบในพุทธประวัติ
bulletชื่อและอักษรย่อพระไตรปิฎก ฉบับของมจร.
bulletกรรมฐานเปิดโลก โดยหลวงปู่คง จตฺตมโล
bulletหลวงปู่สรวงเมตตารักษาโรคเอดส์
bulletกัลยาณมิตร
bulletอริยทรัพย์
bulletอุดมมงคล๓๘ ประการ
bulletบทเรียน : คนอกตัญญู
bulletมณีโจรชาดก
bulletพระนางพิมพา : นางแก้วคู่บุญบารมีพระพุทธเจ้า
bulletการไม่คบคนพาล : เป็นอุดมมงคลของชีวิต
bulletกรรมของ "พระรถเมรี"
bulletมัทนะพาธา : ตำนานดอกกุหลาบ
bulletพระสุธน-มโนราห์
bulletพญาครุฑ : ปกป้องชาติ ศาสน์ และกษัตริย์
bulletตัวอย่าง : ตายจากคนเดิมไปเกิดเป็นคนใหม่
bulletหนี้กรรมข้ามชาติ : ของหลวงพ่อจรัญ ฐิตธัมโม
bulletตำนาน : สิงหไตรภพ
bulletกุสชาดก
bulletนิทาน : หลวิชัย-คาวี
bulletนิทาน : พิกุลทอง
bulletกรรมของ "นางอุสา-ท้าวบารส"
bulletตำนาน : พญาคันคาก รบกับ พระยาแถน
bulletพระคาถา : ชินบัญชร
bulletตำนานรักอมตะ : เขาสามศพ(เขาสามมุก)
bulletตำนานรักอมตะ ; ผาแดง-นางไอ่
bulletตายแล้วเกิดใหม่
bullet"๑๘" : ศาสตร์จักรพรรดิ
bulletกุดสะราชชาดก : สังข์ศิลป์ชัย
bulletสุตตธนุชาดก
bulletวรวงสชาดก
bulletวนาวนชาดก
bulletพากุลชาดก
bulletกรรมของ "พระนล-พระนางทมยันตี"
bulletมหาสตรี : สาวิตรี
bulletกรรมของ “พระลอ-พระลักษณวดี-พระเพื่อน-พระแพง”
bulletตำนาน "พระนางจามเทวี"
bulletพระพี่นางสุพรรณกัลยา
bulletกรรมของ"จันทะโครพ"
bulletปาจิตตกุมารชาดก : ตำนานเมืองพิมาย
bulletพาราณสิราชชาดก
bulletจันทกินนรชาดก : ความรักของพระนางพิมพา
bulletสุวรรณหังสชาดก : โลภมากลาภหาย
bulletฉัททันตชาดก : กรรมของพญาช้างฉัททันต์
bullet๑๖ คำทำนายของพระพุทธเจ้า
bulletตำนานเพลงสาธุการ
bulletฉางเอ๋อ : ตำนานพระจันทร์คู่โลก
bulletสสปัณฑิตชาดก : กระต่ายผู้สละชีวิต
bulletนิทานชาดก : กลโกงพ่อค้า
bulletนิทานชาดก : ตายเพราะไม่เรียน
bulletสมุทรโฆสชาดก : สมุทโฆษคำฉันท์
bulletสุวรรณสังข์ชาดก : สังข์ทอง
bulletพระยากง-พระยาพาน-ยายหอม : พระปฐมเจดีย์ และพระประโทนเจดีย์
bulletสมุททชาดก
bulletเจ้าแม่สร้อยดอกหมาก : ตำนานการสร้างหลวงพ่อโต วัดพนัญเชิง
bulletเจ้าแม่กวนอิม : เทพเจ้าแห่งความเมตตา
bulletเวรย่อมระงับด้วยการไม่ผูก(จอง)เวร
bulletชีวกโกมารภัจ : แพทย์ผู้ทำการรักษาพระพุทธเจ้า
bulletมหากาพย์ : พระอภัยมณี
bulletตำนาน : หลวิชัย-คาวี
bulletนิทาน : กาฬเกด
bulletนิทาน : ท้าวหงส์หิน
bulletตำนานรักอมตะ : นางฟ้าหยาด-ท้าวจันทราช
bulletอิเหนา
bulletตำนานอมตะ : นางไข่ฟ้า - ท้าวสุพรหมโมกขา
bulletท้าวคัชนาม
bulletพระโคบุตร
bulletพรหมจักรกุมารชาดก
bulletไกรทอง
bulletขูลู - นางอั๊ว
bulletขุนแผนแสนสะท้าน
bulletสุดยอดวีรกรรมของพระองค์ดำ ณ ทุ่งมหาราช
bullet"พญาครุฑ" กับ "พญานาค"
bulletวิญญาณบรรพบุรุษช่วยลูกชายให้ปลอดภัย
bulletตำนาน : สงกรานต์
bulletช้างต้นมงคลชัย ไปอยู่ที่วัดอัมพวัน สิงห์บุรี




สมุททชาดก

อรรถกถา : สมุททชาดก

 

               พระศาสดาเมื่อประทับอยู่ ณ พระมหาวิหารเชตวัน ทรงปรารภ

พระอุปนันทเถระ   จึงตรัสเรื่องนี้มีคำเริ่มต้นว่า   โก    นฺวายํ   ดังนี้.

         ได้ยินว่า      พระอุปนันทะนั้นบริโภคมาก      มีความทะเยอ-

ทะยานมาก    ใคร ๆ ไม่อาจให้พระอุปนันทะนั้นอิ่มหนำแม้ด้วยปัจจัย

เต็มเล่มเกวียน.  ในวันใกล้เข้าพรรษา  พระอุปนันทะนั้นวางรองเท้าไว้

ในวิหารหนึ่ง   วางลักจั่นไว้ในวิหารหนึ่ง    วางไม้เท้าไว้ในวิหารหนึ่ง

ตนเองอยู่ในวิหารหนึ่ง   คราวหนึ่ง  ไปยังวิหารในชนบท   เห็นภิกษุ

ทั้งหลายมีบริขารประณีต   จึงกล่าวอริยวังสกถาพรรณนาถึงความเป็น

วงศ์ของอริยะ    ให้ภิกษุเหล่านั้นถือผ้าบังสุกุล     แล้วถือเอาจีวรของ

ภิกษุเหล่านั้น  ให้ภิกษุเหล่านั้นถือบาตรดินแล้ว        ตนเองเอาบาตร

ที่ชอบ ๆ   และภาชนะมีถาดเป็นต้น      บรรทุกเต็มยานน้อยแล้วมาสู่

พระเชตวันมหาวิหาร.

          อยู่มาวันหนึ่ง  ภิกษุทั้งหลายนั่งสนทนากันใน

โรงธรรมสภาว่า   ดูก่อนอาวุโสทั้งหลาย    พระอุปนันทะ    ศากยบุตร

บริโภคมาก   มักมาก  แสดงข้อปฏิบัติแก่ภิกษุเหล่าอื่น   แล้วเอาสมณ-

บริขารบรรทุกเต็มยานน้อยมา.       พระศาสดาเสด็จมาแล้วตรัสถามว่า

ภิกษุทั้งหลาย   บัดนี้   พวกเธอนั่งสนทนากันด้วยเรื่องอะไรหนอ  เมื่อ

ภิกษุเหล่านั้นกราบทูลให้ทรงทราบแล้ว      จึงตรัสว่า     ดูก่อนภิกษุ

ทั้งหลาย    อุปนันทะกล่าวอริยวังสกถาแก่ผู้อื่น    แล้วกระทำกรรมอัน

ไม่สมควร     เพราะควรที่ตนจะต้องเป็นผู้มักน้อยก่อนแล้ว   จึงกล่าว

อริยวังสกถาแก่ผู้อื่นในภายหลัง    แล้วทรงแสดงคาถาในพระธรรมบท

ดังนี้ว่า :-

               บุคคลควรตั้งตนไว้ในคุณอันสมควร

                 ก่อน แล้วพึงสั่งสอนผู้อันในภายหลัง  บัณฑิต

                 จะไม่พึงเศร้าหมอง.ครั้นแล้วจึงทรงติเตียนพระอุปนันทะ  

 แล้วตรัสว่า  

 ดูก่อน ภิกษุ     พระอุปนันทะเป็นผู้มักมากในบัดนี้เท่านั้นก็หามิได้    แม้ใน

กาลก่อนก็ยังสำคัญน้ำแม้ในมหาสมุทรว่า   ตนควรจะรักษา   แล้วทรง

นำเอาเรื่องในอดีตมาสาธก   ดังต่อไปนี้ :-

         ในอดีตกาล      เมื่อพระเจ้าพรหมทัตครองราชสมบัติอยู่ใน

พระนครพาราณสี           พระโพธิสัตว์บังเกิดเป็นเทวดารักษาสมุทร.

ครั้งนั้นมีกาน้ำตัวหนึ่งบินเที่ยวอยู่     ส่วนเบื้องบนมหาสมุทร   เที่ยว

ห้ามฝูงปลาและฝูงนกว่า       ท่านทั้งหลายจงดื่มน้ำในมหาสมุทรแต่พอ

ประมาณ   จงช่วยกันรักษา  ดื่มเถิด.  สมุทรเทวดาเห็นดังนั้น   จึงกล่าว

คาถาที่    ว่า

                          ใครนี่หนอ    มาเที่ยววนเวียนอยู่ในน้ำ

                 ทะเลอันเค็ม           ย่อมห้ามปลาและมังกร

                 ทั้งหลาย     และย่อมเดือดร้อนในกระแสน้ำ

ที่มีคลื่น.

         บรรดาบทเหล่านั้น   บทว่า   โก    นฺวายํ  ตัดเป็น  โก  นุ  อยํ

แปลว่า   นี่ใครหนอ.

         กาน้ำได้ฟังดังนั้น   จึงกล่าวคาถาที่    ว่า

                          ข้าพเจ้าเป็นนกชื่อว่าอนันตปายี  ปรากฏ

              ไปทั่วทิศว่า  เป็นผู้ไม่อิ่ม  เราปรารถนาจะดื่ม

น้ำมหาสมุทรสาครเป็นใหญ่กว่าแม่น้ำทั้งหลาย.

         เนื้อความแห่งคาถานั้นว่า    เราปรารถนาจะดื่มน้ำในสาครอัน

หาที่สุดมิได้   ด้วยเหตุนั้น  เราจึงเป็นนกชื่อว่าอนันตปายี.  อนึ่ง เราอัน

บุคคลได้ยินได้ฟังปรากฏแล้วว่า      ชื่อว่าเป็นผู้ไม่รู้จักอิ่ม      เพราะ

ประกอบด้วยความอยากอันไม่รู้จักเต็มมากมาย  เรานั้นปรารถนาจะดื่ม

น้ำมหาสมุทรนี้ทั้งสิ้น     ที่ชื่อว่าสาคร     เพราะเป็นบ่อเกิดแห่งรัตนะ

อันงดงาม และเพราะอันสาครขุดเซาะ  ชื่อว่าเป็นใหญ่กว่าสระทั้งหลาย

เพราะเป็นเจ้าแห่งสระทั้งหลาย.

         สมุทรเทวดาได้ฟังดังนั้นจึงกล่าวคาถาที่     ว่า :-

                          ทะเลใหญ่นี้นั้น    ย่อมลดลงและกลับ

                 เต็มอยู่ตามเดิม    บุคคลดื่มกินอยู่ก็หาทำให้

                 น้ำทะเลนั้นพร่องลงไป    ได้ยินว่า  น้ำทะเล

                 ใหญ่นั้น  ใคร ๆ  ไม่อาจดื่มกินให้หมดสิ้นไป.

         บรรดาบทเหล่านั้น   บทว่า   โสยํ   ตัดเป็น   โส   อยํ  แปลว่า

นี้นั้น.   บทว่า    หายตี   เจว    ความว่า    น่าทะเลย่อมพร่องในเวลา

น้ำลง    และย่อมเต็มในเวลาน้ำไหลขึ้น.    บทว่า    นาสฺส    นายติ

ความว่า    ถ้าแม้ชาวโลกทั้งสิ้นจะดื่มน้ำมหาสมุทรนั้น    แม้ถึงเช่นนั้น

มหาสมุทรนั้นก็ไม่ปรากฏความพร่องแม้ว่าชาวโลกดื่มน้ำชื่อมีประมาณเท่านี้    จากน้ำนี้.  

          บทว่า   อเปยฺโย  กิร   ความว่า  ได้ยินว่าสาครนี้

ใคร ๆ  ไม่อาจดื่มให้น้ำหมด.

         ก็แหละรุกขเทวดาครั้นกล่าวอย่างนี้แล้วแสดงรูปารมณ์อันน่า

กลัวให้กาสมุทรนั้นหนีไป.

         พระศาสดาครั้นทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล้ว       จึงทรง

ประชุมชาดกว่า    กาสมุทรในครั้งนั้น   ได้เป็นพระอุปนันทะในบัดนี้

ส่วนรุกขเทวดา   คือเราตถาคต   ฉะนี้แล.







Copyright © 2010 All Rights Reserved.